In de rubriek ‘hou het proper’ had ik het in het artikel ‘schone kleren’ al over hoe je duurzamer kunt consumeren op vlak van kledij.
Maar ook wat betreft onze voeding kunnen we een groot verschil uitmaken. Eerst en vooral door gebruik te maken van een boodschappentas, maar ook door te kiezen voor recycleerbare verpakkingen (zaken als zeep, oorstokjes, rijst en pasta vind je evengoed in kartonnen verpakking als in plastic) of nog beter: door te kiezen voor onverpakte artikelen, al is dit laatste in vele supermarkten allesbehalve evident. Maar ook hier wordt stilaan vooruitgang geboekt, met initiatieven als Robuust in Antwerpen en Original Unverpackt in Berlijn, waar je zelf voor potjes en zakjes moet zorgen die ter plekke gevuld worden. Onvervalste Zero Waste Shops die hopelijk snel overal bijval zullen kennen.
Tot mijn grote vreugde volgen de wereldverbeterende uitvindingen mekaar in sneltempo op. Lees hoe inventief de jeugd omgaat met de problemen die onze generatie X en de voorafgaande Babyboomers veroorzaakt hebben:
ZONNE-ENERGIE
Iedereen kent ondertussen de werking en de voordelen van zonnepanelen. Maar ook in deze markt worden nog steeds uitvindingen gedaan waardoor de installaties verkleinen en praktischer, mobieler worden.
1. Er bestaat nu een draagbare versie van een zonnepaneel installatie in de vorm van een koffer, die overal mee naartoe kan en genoeg stroom produceert om er zelfs een smartphone of laptop mee op te laden.
3. Voor wie het nog kleiner wil is er hetstopcontact zonnepaneel, dat zich met een zuignap vastzet op de ruit. “De designers Kyuho Song & Boa Oh kwamen met deze leuke en originele vinding. Het oplaadbare stopcontact kleef je eenvoudig met de zuignap aan de achterzijde op het raam en kan het zonnepaneel beginnen met opwekken van energie. Nadat de accu is opgeladen steek je de steker in het raamstopcontact of neem je het stopcontact met je mee. De accu is 1000 mAh groot wat in vergelijking met andere apparatuur klein is.”
4. Maar het gaat nog verder dan dat: in de nabije toekomst zouden de ruiten zèlf als zonnepaneel gaan fungeren. Onderzoekers van de Michigan State University hebben een volledig transparante zonneconcentrator gecreëerd, die elk venster of glazen blad (als het scherm van uw smartphone) in een fotovoltaïsche zonnecel kan omzetten. Volgens Richard Lunt, die het onderzoek leidde, kunnen de transparante zonnepanelen efficiënt worden ingezet in een breed scala van instellingen, van hoge gebouwen met veel ramen tot elke vorm van mobiel apparaat dat een hoge esthetische kwaliteit vereist, zoals een telefoon of e-reader.
5. Van klein-kleiner-kleinst terug naar groot: wat vind je van deze flexibele lichte folie met zonnecellen? Ze zijn zelfs goedkoper omdat er geen silicium in zit dus dit is helemaal een win-win-win uitvinding!
6. “Het SolTech System van het Zweedse bedrijf SolTech Energy bestaat uit doorzichtige dakpannen met daaronder een laag waarin lucht wordt verwarmd. Op deze manier heb je geen plat dak meer nodig om efficiënter gebruik te maken van de energie van de zon, waardoor het potentieel aan duurzame huizen enorm toeneemt.” (http://freshgadgets.nl/dankzij-doorzichtige-dakpannen-kan-ieder-huis-worden-verwarmd-met-zonne-energie)
7. Op nog grotere schaal energie opwekken wordt mogelijk door de zogenaamde ‘solar roadways‘: zonnepanelen ingebouwd in het wegdek naast autowegen, die niet enkel energie opwekken maar ook als signalisatie dienen. Het idee bestaat al enkele jaren maar werd nu terug opgepikt; dankzij crowdfunding werd vorig jaar genoeg geld ingezameld om het onderzoek verder te kunnen zetten. Bekijk het filmpje via deze link: (http://paksc.org/video/documentaries/246-solar-roadways-the-prototype)
8. Het Amerikaanse autobedrijf Tesla gaat nog een stap verder: ze produceren momenteel (2015) lithium-ion batterijen (Powerwall) die de energie kunnen opslaan voor gebruik tijdens uren wanneer de zon niet schijnt. “Voor mensen zonder zonnepanelen of windmolens, kan de Powerwall ook handig zijn. Als je bijvoorbeeld gebruikmaakt van een piek- en daltarief bij je energiemaatschappij, kun je de Powerwall opladen tijdens het daltarief om die stroom vervolgens aan te spreken als het piektarief van toepassing is.”
De Duitse uitvinding ‘Blue Freedom’ is een mini-turbine die in stromend water wordt gelegd. Door de stroming gaat de propeller draaien en een generator van 5 watt maakt daar elektriciteit van. Na 1 uur heeft de telefoon voor 10 uur stroom, volgens de ontwikkelaars. Je kan de energie ook opslaan in een batterij.
“Hij past perfect in een rugzak en dat is ook waarvoor hij gemaakt is. Hij is met name handig voor wie langere tijd de natuur in trekt en energie nodig heeft voor zijn of haar gps, smartphone of zaklantaarn. Voor trekkers bestonden al zonne-energiekits, maar die hangen natuurlijk af van de beschikbaarheid van de zon. En batterijen met dezelfde omvang als die van de Blue Freedom hebben veel meer oplaadtijd nodig.”
Het laatste decennium werd er veel onderzoek verricht naar een andere bron van potentiele energie, namelijk getijden en golven. Met trots stel ik volgende initiatieven voor:
a. drijvend platform
Het Duitse bedrijf SINN Power slaagde erin een drijvend platform te ontwikkelen dat zowel zonne-energie, windenergie als golfenergie kan opwekken. Hun installatie wordt momenteel gestest voor de Griekse kust. Het platform bestaat uit drijvers met veren die op en neer bewegen door de golven, waardoor een dynamo wordt aangedreven die golfenergie opwekt. Het debiet is echter beperkt, daarom combineren ze het opwekken van golfenergie met het opwekken van windenergie en zonne-energie door het platform vol te leggen met zonnepanelen en kleine windturbines te installeren op de hoeken. SINN Power ziet veel potentie voor het platform, met name voor eilanden,omdat de platforms gemakkelijk aan elkaar te koppelen zijn om ze af te stemmen op de energiebehoefte van een eilandengemeenschap
b. gekoppelde platforms
De startup Sea Wave Energy Limited (SWEL) werkt al meer dan tien jaar aan een innovatieve technologie die ze ‘de Waveline Magnet’ noemen. Hun idee bestaat uit verschillende aan elkaar gekoppelde drijvende platforms, waardoor hun installatie erg flexibel is en probleemloos met de golven mee deint. De Waveline Magnet wordt gemaakt van verstevigd plastic waardoor de productiekosten voor de installatie relatief laag liggen en de golfenergie die het produceert volgens het bedrijf kan concurreren met de prijs van fossiele energie. De Waveline Magnet wordt momenteel op zee getest.
c. slingers
Het Australische Marine Power Systems werkt momenteel aan de indrukwekkende golfenergie-installatie “PelaGen”, die beschikt over twee gigantische slingers die in zee hangen en met de golven mee bewegen. Die beweging drijft een generator aan die energie produceert. Wanneer de richting van de golven verandert, draaien de absorbers mee, waardoor ze maximaal gebruik maken van de golven. De PelaGen wordt momenteel getest voor de kust van de Schotse Orkney-eilanden.
d. propellers
Onderzoekers van de Australische RMIT University vonden een manier om efficiënter golfenergie op te wekken. De turbine die zij ontwikkelden is dubbel zo efficiënt dan andere momenteel operationele golfenergie-installaties, omdat ze niet één, maar twee propellers aan de onderkant van een boei installeerden, beide uitgerust met generator.
e. vacuüm
Voor de kust van Tasmanië test het Australische Wave Swell Energy een andere energie-opwekker, die de kracht van golven benut. De UniWave 200 is een drijvende installatie die werkt als volgt: golven onder de installatie doen water stromen in een betonnen kamer, waardoor de luchtdruk daar langzaam toeneemt. De lucht in de kamer wordt op die manier door een spuitgat gestuwd, waardoor het water de kamer weer verlaat. Hierdoor ontstaat er een sterk vacuüm, dat buitenlucht langs een turbine trekt en zodoende elektriciteit opwekt.
De stad Portland in de VS heeft een deel van haar bestaande netwerk voor watervoorziening vervangen door Lucid Energy buizen waarin vier turbines geïnstalleerd werden. Als er water door de leidingen stroomt draaien de turbines en genereren energie in bevestigde generatoren, die vervolgens deze energie afgeven aan het elektriciteitsnet van de stad. Deze manier van energie opwekken is niet afhankelijk van de weersomstandigheden (zoals bij zonne- en windenergie wel het geval is). Bekend als de ‘Conduit 3 Hydro Project’ zou Portland’s nieuwe schone energiebron op volle capaciteit moeten draaien in maart 2015.
Zo mogelijk nog belangrijker dan energie opwekken is de voorziening voor drinkbaar water, voor iedereen. In woestijngebieden is er volop zonne-energie voorhanden maar is het dan weer een hele uitdaging om groenten te kweken (of dieren) door het gebrek aan water. Deze uitvindingen kunnen daar verandering in brengen, op een duurzame manier:
a.Roots Up bedacht een oplossing voor het watertekort in Ethiopië en installeerde ‘nevelopvangers’. ’s Nachts vangen ze het vocht uit de lucht op, dat afdaalt op de planten. Overdag verdampt dat vocht weer en stijgt, waarna het ’s nachts door afkoeling terug daalt. Zo ontstaat een zelfvoorzienend systeem waarbij elke druppel hergebruikt wordt voor de teelt van groenten.
b. Andere modellen van ‘nevelaars’ zijn opvanggazen om het vocht uit de lucht maximaal op te vangen.
In Bellavista, een buitenwijk van Lima, is er veel mist maar weinig water. De bewoners zijn afhankelijk van water dat met vrachtwagens aangevoerd wordt om te kunnen baden, koken of sproeien. Regelmatig gebeurt dit te laat, zodat men zonder het waardevolle water komt te vallen. Of kwam, want biologen van de Duitse NGO Aliman e.v. hebben een manier gevonden om de overvloedige mist op te vangen. De kostprijs van dit water is slechts een tiende van wat het aangebrachte water hen kostte.
Dat ze ook zeer productief zijn, toont deze tabel:
Project
Total collecting surface (m2)
Water collected (liters/day)
University of South Africa
70
3,800
Yemen
40
4,500
Cape Verde
200
4,000
Dominican Republic
40
4,000
Eritrea
1,600
12,000
“Sources: UNISA, 2008; Schemenauer et al, 2004; Washtechnology; FogQuest”
c. Er zijn ook kleine ambulante modellen verkrijgbaar om drinkbaar water te filteren uit de lucht: dit modelletje produceert 10 liter op 24u, met een opvanggaas van 2m. Het weegt slechts 400 gram, maar vangt tot 1.5 liter drinkbaar water op per nacht.
d. Dit idee tilt wateropvang naar een heel ander niveau: studenten architectuur op H3AR hebben deelgenomen aan de 2010 eVolo Skyscraper Competition, met het ontwerp van een wolkenkrabber die water opvangt om te voorzien in de dagelijkse noden van de bewoners. De structuur heeft een innovatief dak om het maximum aan vocht op te vangen, dat dan via reservoirs en een hydro-botanisch zuiveringssysteem omgezet wordt in drinkbaar water, dat verdeeld wordt over de appartementen. ‘Vang De Regen’ werd het concept gedoopt, ik hoop dat deze techniek binnen niet afzienbare tijd geïmplementeerd gaat worden bij de constructie van gebouwen!
Ook hier staat de technologie niet stil en produceert men steeds compactere en gebruiksvriendelijker systemen.
1. Het Rotterdamse bedrijf Archimedes heeft een kleine windmolen ontworpen die geïnstalleerd kan worden op bijna elk dak. Liam is een stille, compacte en betaalbare wind energie bron die speciaal gemaakt werd voor steden en andere dichtbevolkte gebieden. Zijn jaarlijkse output varieert van 300 tot 2500 kilowatt, afhankelijk van de wind snelheid en de hoogte van het dak. Ze kunnen in serie geplaatst worden voor meer energie of gecombineerd met zonnepanelen. De mini-turbines komen op de markt in juni 2014 en zullen 3999€ kosten.
Het Duitse bedrijf Skywind produceert mini wind turbines voor op daken van particuliere woningen. Ze zijn zo stil dat ze goedkeuring verkregen om geinstalleerd te worden in residentiele wijken. Alle onderdelen wegen minder dan 20kg en er zijn geen kranen of gespecialiseerd materiaal nodig om hen te installeren. Meerdere turbines kunnen met mekaar gecombineerd worden en de turbines kunnen aangesloten worden met zonnepanelen, batterijen of diesel generatoren. De in Hannover geproduceerde micro turbines SkyWind NG zijn wereldwijd de meest gerenommeerde.
In onze speurtocht naar alternatieve energiebronnen zijn we het stadium van enkel zonne-energie en windenergie al lang voorbij. Ondertussen onderzoekt men hoe energie gewonnen kan worden uit getijden, de waterleiding, wegen/fietspaden en zelfs urinoirs…
1. zonnegrill
Deze grillen bestaan al een tijdje, de onderstaande modellen waren nog wat groot maar ze worden steeds gebruiksvriendelijker.
Deze laatste nieuwe uitvinding is echter niet alleen in staat om overdag te functioneren op zonne-energie, maar zelfs ’s nachts op de opgeslagen energie! Dit is mogelijk door het gebruik van een fresnel lens om lithium nitraat op te warmen. De grill kan energie opslagen tot 25 uur en deze vrijgeven als convectieve hitte tot 220°. De bovenstaande foto geeft je een idee, voor meer informatie over de werking, bekijk het filmpje via de link hieronder.
“Sinds oktober 2014 ligt in het Noord-Hollandse Krommenie het zonne-energieopwekkende fietspad SolaRoad. Net een half jaar in gebruik en nu al een succes. Het fietspad bestaat uit verschillende betonnen modules van 2,5 bij 3,5 meter. In één rijrichting zijn kristallijn silicium zonnecellen geplaatst onder een geharde glazen toplaag; mét stroeve coating tegen uitglijers. De andere zijde van het wegdek heeft geen zonnecellen en wordt gebruikt om verschillende coatings te testen.Het zonne-energie opwekkende fietspad bevindt zich nog in een pilotfase en de komende 2,5 jaar wordt SolaRoad dan ook nog uitvoerig getest.”
Dit is meer een gadget maar alle beetjes (druppeltjes) helpen… “De techniek achter het zogenaamde ‘pee-power’ toilet is eigenlijk best eenvoudig. De urinoirs zijn voorzien van biologische brandstofcellen en de levende microben, die volop in de biobrandstofcellen aanwezig zijn, ‘voeden’ zich met de urine van de studenten. Deze afvalstoffen gebruiken de microben vervolgens voor hun groei en zetten de urine tegelijkertijd om in energie, wat er voor zorgt dat het lampje in het toilet gaat branden.”(https://www.elektrotechniek365.nl/nieuws/groene-stroom-opwekken-met-een-plas)
4. energie opwekken uit uitwerpselen
Dit gaat dan weer verder dan een gadget: een Keniaanse student vond een oplossing voor het overschot aan uitwerpselen in de school, hij zet ze om in energie door middel van een zelfgebouwde bioreactor. Ook keukenresten en dierlijk afval worden erin omgezet tot energie: micro-organismen verteren het afval en dit proces produceert biogas dat dan gebruikt wordt in de keuken.
De video in onderstaande link bewijst hoe gemakkelijk het is om in tijden van stroomonderbreking je laptop, smartphone, blender e.a. op te laden via dit systeem met pedalen:
Eigenlijk hoort de ecostoof niet echt thuis in dit rijtje omdat er geen energie mee opgewekt wordt, maar wel vastgehouden: afhankelijk van het gerecht is er slechts twee tot tien minuten kooktijd nodig vooraleer je de kookpot in de ecostoof verpakt, waarna je gerecht verder gaart zonder energie te verbuiken. (Stoof)vlees bijvoorbeeld kan na tien minuten in de ecostoof en na enkele uren is je gerecht klaar; voor groenten is de kooktijd en nawel-tijd aanzienlijk korter. Het is gebaseerd op het oude principe van de hooikist, maar dan in een modern jasje. Momenteel kosten ze ongeveer honderd euro, maar met de energie die je uitspaart tegen de huidige energieprijzen heb je die in no-time terug verdiend.
De nieuwe generatie batterijen zullen ook een pak ecologischer zijn, als ze van aluminium gemaakt worden in plaats van lithium-ion. Ze laden bovendien veel sneller op: professor in de chemie Hongjie Dai van de Standford University werkt momenteel met zijn team aan deze aluminium batterijen, die een smartphone in één minuut tijd zouden kunnen opladen. Bovendien is de levensduur van deze batterijen meer dan 7 keer zo lang als de huidige generatie.Geweldig nieuws, maar de concrete uitwerking van projecten als deze zal wellicht nog enkele jaren op zich laten wachten.
PLASTIC ALTERNATIEVEN & MANIEREN OM ONS VAN PLASTIC AFVAL TE ONTDOEN
In Australia heeft men een manier bedacht om plastic in waterstromen op te vangen. Jammer genoeg glipt micro plastic nog door de mazen van het net maar het is een begin!
(http://greenoverdose.com/innovation-zero-waste-grocery-store-rtp/)
(Zero Waste Shop in Texas, foto: vivmag.com)
bewust-zen 